Budżet partycypacyjny (PL)

Metody liczenia głosów, które są obecnie wykorzystywane w budżetach obywatelskich nie są proporcjonalne (niektóre grupy wyborców są dyskryminowane) ani efektywne (zostają wybierane projekty o sumarycznie niskim poparciu). Problem ten opisujemy i wyjaśniamy w prasie, radiu i w wykładach popularnonaukowych:


Metoda równych udziałów jest zdecydowanie lepszą alternatywą niż metody większościowe, które są używane obecnie. Metoda równych udziałów to prosta nowatorska metoda liczenia głosów, która jest efektywna i sprawiedliwa. Najlepszym źródłem informacji na temat tej metody jest poniższa strona internetowa:

Główne zalety metody równych udziałów:

  • Lepiej odzwierciedla preferencje wyborców.
  • Matematyczne gwarancje sprawiedliwego i proporcjonalnego traktowania wyborów.
  • Eksperymenty potwierdzają, że prowadzi do wyższego zadowolenia wyborców.
  • Uczestnicy eksperymentów uważają ją za sprawiedliwszą i godną zaufania.
  • Jest bardziej odporna na szkodliwe strategie zgłaszających projekty.
  • Z punktu widzenia wyborców nic się nie zmienia.
  • Mogą głosować tak jak do tej pory (przez aprobaty, w skali, itp.).
  • Przypomina zrzucanie się na projekty, jest zatem intuicyjna i łatwa do zrozumienia.
  • Może być stosowana w budżetach obywatelskich o dowolnej skali.

Szczegółowe informacje o analizie pokazującej przewagę metody równych udziałów można znaleźć tutaj.


Metoda ta jest już używana w stolicy jednego z kantonów w Szwajcarii i w Wieliczce.


Przygotowaliśmy aplikację (w wersji anglojęzycznej), gdzie każdy może sprawdzić, jak zmieniłyby się wyniki wyborów, gdybyśmy użyli metody równych udziałów. Jako “Choose an election” sugerujemy wybrać konkretną edycję budżetu obywatelskiego. W “Base rule” wybieramy “Utilitarian greedy” (czyli reguła, która jest używana obecnie). Ponadto zaznaczamy “Equal Shares (Add1 + Utilitarian Greedy)” (czyli wariant metody równych udziałów, który sugerujemy). Zaznaczamy opcję “districtwise”, jeżeli chcemy aby metoda była uruchamiana w każdej dzielnicy niezależnie, lub opcję “citywide”, jeżeli chcemy zrezygnować z odgórnego podziału środków pomiędzy dzielnice (metoda jest proporcjonalna, więc taki podział co do zasady nie jest konieczny). Ponadto zaznaczamy opcję “only cost utilities” i klikamy “Submit”. Aplikacja wygeneruje tabelkę, w której możemy zobaczyć porównanie metod.


Metoda ta została opracowana i zbadana przez naukowców z kilku międzynarodowych uniwersytetów w tym:

Obecnie kilkadziesiąt artykułów ściśle naukowych opisuje tę metodę. Artykuły te są publikowane na najbardziej prestiżowych na świecie konferencjach z dziedzin sztucznej inteligencji i ekonomii. Oto kilka przykładowych prac (pierwsza z nich to główna praca wprowadzająca metodę):


Jesteśmy w stanie nieodpłatnie pomóc samorządom wdrożyć efektywniejsze i bardziej sprawiedliwe systemy głosowania. Dotyczy to również wsparcia na poziomi konstrukcji uchwał i rozporządzeń oraz udostępniania odpowiedniego oprogramowania. Zainteresowanych prosimy o kontakt mailowy: p.skowron@mimuw.edu.pl.